Özbekistan'daŞirket Kuruluşu

Özbekistan, son yıllarda gerçekleştirdiği ekonomik reformlar ve yatırım teşvikleri sayesinde Orta Asya'nın en hızlı gelişen yatırım merkezlerinden biri haline gelmiştir. Ülkenin gayri safi yurtiçi hasılası istikrarlı şekilde büyümekte ve hükümet yabancı yatırımı teşvik etmek amacıyla çeşitli vergi avantajları ve idari kolaylıklar sunmaktadır.

Özellikle yeni kurulan şirketler ve teknoloji girişimleri için sağlanan vergi teşvikleri, yatırımcıların pazara daha düşük maliyetle girmesine imkan tanımaktadır. Özbekistan aynı zamanda BDT ve Asya pazarlarına erişim sağlayan stratejik bir ticaret noktasıdır.

Bölgedeki ticaret anlaşmaları ve lojistik bağlantılar sayesinde şirketler geniş bir coğrafyada faaliyet gösterebilir. İş gücü maliyetlerinin komşu ülkelere kıyasla daha düşük seviyede olması ve genç nüfusun oluşturduğu geniş çalışma potansiyeli de yatırımcılar için önemli avantajlar yaratır.

Özbekistan'da şirket kurarken ilk adım faaliyet alanı ve şirket türüne karar verilmesidir. Daha sonra gerekli belgeler dijital platform üzerinden hazırlanır ve tescil için sunulur. Yasal ticari adres belirlendikten sonra şirket tescil edilir; bu adımda vergi dairesine kayıt, banka hesabı açılışı ve diğer lisans başvuruları da eş zamanlı yürütülebilir.

Yatırımcılar için farklı şirket yapıları bulunmaktadır. En yaygın kullanılan yapı LLC olup hem yerli hem de yabancı yatırımcılar tarafından tercih edilmektedir. Bu yapıda şirket sermayesi paylara bölünür ve ortakların sorumluluğu koydukları sermaye ile sınırlıdır.

Büyük ölçekli projeler için JSC tercih edilebilir. Yabancı şirketler ayrıca temsilcilik ofisi veya daimi iş yeri modeliyle de faaliyet gösterebilir. Genel olarak Özbekistan pazarına giriş yapmak isteyen yabancı yatırımcılar için LLC modeli, operasyonel esneklik ve daha basit vergi/muhasebe süreçleri nedeniyle en çok tercih edilen yapıdır.

Özbekistan'da faaliyet gösteren şirketler vergi mevzuatına uygun olarak çeşitli yükümlülüklere tabidir. Kurumlar vergisi %15, katma değer vergisi %12, sosyal güvenlik vergisi %12 ve çalışan gelir vergisi %12 olarak uygulanmaktadır. İthalat ve ihracat vergileri ise ürün türüne ve ticaret düzenlemelerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Vergi raporları genellikle aylık veya üç aylık dönemler halinde sunulurken, finansal raporlar yıllık olarak hazırlanır. Çalışan istihdam eden şirketler için sosyal güvenlik ve emeklilik fonu bildirimlerinin aylık olarak yapılması gerekir. Büyük ölçekli şirketler için bağımsız denetim yükümlülüğü de bulunabilir.

Son yıllarda devlet tarafından yürütülen dijitalleşme politikaları kapsamında vergi beyannamelerinin büyük bölümü elektronik platformlar üzerinden otomatik veya ön doldurulmuş şekilde gönderilebilmekte ve muhasebe süreçleri büyük ölçüde dijital sistemler aracılığıyla yürütülmektedir.